Installateurs moeten smart grids omarmen

24-01-2018

Installateurs hoeven zich bij de opkomst van smart grids niet de kaas van het brood te laten eten door energiebedrijven, data-bedrijven zoals Google, of hippe startups. Elektrotechnische installatiebedrijven zijn namelijk uitstekend gepositioneerd om hun rol op te eisen. Maar dat vereist wel een open en actieve houding, zeggen Steve Bogemans, vice director power grids division en Jaap van den Bent, local division manager electrification products bij ABB.

‘Installateurs moeten smart grids omarmen’
Het smart grid, ofwel slimme (energie)net. We worden al jaren met de term om de oren geslagen. Het is lastig om in te schatten of het er nu heel hard mee gaat, of juist langzaam. Enerzijds gaan de technologische ontwikkelingen razendsnel, maar anderzijds is ons energielandschap nog behoorlijk conventioneel ingericht. Slimme netten blijven steken in interessante maar kleinschalige pilotprojecten. Wat zijn de drijvende krachten achter het slimme net en wat kan de installateur er mee?

Elektriciteitsmarkt verandert
“Het elektriciteitslandschap is in grote verandering. Vroeger hadden we de grote fossiele elektriciteitscentrales, van waaruit de elektriciteit door de netbeheerders naar de industrie en de woningen werd getransporteerd. Een tamelijk gesloten systeem”, zegt Bogemans. “Maar waar we naar toe gaan, en eigenlijk vandaag al een beetje zijn, is dat iedereen duurzame energieleverancier geworden is. Zonnepanelen op een woning, wijken met een gezamenlijke zonneweide of met een windturbine. En natuurlijk daarmee samenhangend de bekende Nul-op-de-meterwoningen.”

Decentraal
Het elektriciteitsnet in de Benelux is robuust en kan dit nu nog goed aan, maar er zit een limiet aan, zegt Bogemans. “Als deze ontwikkeling doorzet, zullen we toch preciezer moeten gaan meten waar en wanneer productie en consumptie plaats vindt en hoe dit op elkaar af te stemmen is. Het wordt veel complexer. We moeten het net slimmer maken.”

Sensoren en meters
Duurzaam en decentraal zijn hier dus twee kernwoorden. En dan komt er nog de snelle opmars van de technologie bij, zegt Van den Bent. Sensoren en meters worden beter en goedkoper. “Alles in het grid is met elkaar verbonden en smart energy monitors – SEM’s – maken op hun beurt de verbinding met het internet.”
En daar kan steeds geavanceerdere software steeds makkelijker beslissen waar en wanneer in het smart grid gestuurd kan worden. ABB heeft met het Belgische Enervalis sinds 2015 een samenwerkingsverband. Enervalis levert de data-analyse, ABB de hardware: samen de ingrediënten voor een smart grid.

Slimme boilers
Het smart grid komt op veel manieren de wereld van de installateur binnen. Denk maar aan de smart boilers van Itho Daalderop en Inventum, of de laadpaal voor de elektrische auto op de oprit. Niet voor niets is de ‘intelligente energievoorziening’ één van de zeven strategische speerpunten van UNETO-VNI. “Zowel voor de grootschalige als voor de kleinschalige installateur gaan van deze ontwikkelingen impulsen uit. Er kunnen zich over enkele jaren al nichemarkten gaan ontwikkelen die goede mogelijkheden gaan bieden, ook aan de lokale installateur”, aldus de branchevereniging.

Installateur moet keuzes maken
Maar hoe moet die installateur zich positioneren? Die moet nu nog veel meer dan voorheen een keuze maken, zegt Van den Bent. “Wil hij een ‘integrator’ zijn, zich met het systeem bezig houden, of wil hij zich beperken tot de beperkte rol van ‘assembleur’? Beide kan, maar ik denk dat in die eerste rol meer toekomst zit, omdat het er steeds meer om gaat om klantwaarde te creëren. Dat is wat in de komende jaren beloond zal gaan worden.”

Installatietechniek 3.0
Van den Bent snapt dat het voor een kleine installateur niet zo eenvoudig om een andere richting in te slaan. Iets anders te doen dan hij gewend is. “Het is al mooi als hij op een dag zegt: ik wil ook zonnepanelen installeren. Dat is echt een keuze. Stap één. Als hij zich dan gaat verdiepen in subsidies en klanten kan vertellen dat ze bij een warmtepomp de helft van het bedrag terugkrijgen als subsidie, dan gaat hij echt een volgende fase in. Dan is hij bezig met het creëren van klantwaarde.” Als hij ten slotte aan de slag gaat met een slimme warmtepomp, dan is hij volgens Van den Bent aanbeland bij ‘installatietechniek 3.0’. “Hij is een integrator van de losse componenten.”

Plug and play
ABB’s smart energy monitors – SEM’s -, die de cruciale schakel vormen in deze geïntegreerde systemen, liggen nu nog niet in de schappen van de groothandel, zegt Van den Bent. “We zijn nu nog original equipment manufacturer (OEM) voor onze partners Zehnder en Alklima. Maar over een paar jaar zullen ze zeker voor de installateur te koop zijn. Dan zullen ze inmiddels zijn doorontwikkeld tot plug and play-apparatuur, want de installateur moet het wel kunnen en de consument wil er niet te veel voor betalen.”

Kansen voor installateurs
Van den Bent: “Wij zitten ook met Doekle Terpstra om tafel [voorzitter Uneto-VNI, red.] en vertellen hem dat de branche zich moet verdiepen in deze nieuwe technieken, anders worden de installateurs weggevaagd door de Amazons en Alibaba’s van deze wereld en schrijft de installateur alleen nog zijn uurtjes.”
Volgens Steve Bogemans liggen er niet alleen achter de meter, dus ín de woning, kansen voor de installateur. Ook buiten valt er genoeg werk te verrichten aan het smart grid. “Dat komt omdat deze grids steeds kleiner worden. Het gaat meer en meer naar microgrids, autonome en ontkoppelde netten, en er is geen reden waarom een goed middelgroot installatiebedrijf daar zijn diensten niet zou kunnen bewijzen.”

Pilotprojecten
Verschillende pilotprojecten in Nederland en België hebben laten zien waar het naar toe kan gaan met slimme netten. Denk bijvoorbeeld aan Hoog Dalem in Gorinchem en de Stad van de Zon in Heerhugowaard. Bogemans: “De grootschalige verdere uitrol gaat misschien nog niet hard. Maar dit is wel degelijk een trend, een realiteit die niet zal stoppen.” Je ziet ook strategische verschuivingen in de markt die deze trend onderstrepen, zegt Bogemans. “Energiebedrijven die installatiebedrijven overnemen. Zij zien dat dit een nieuw businessmodel wordt en sorteren hier op voor.”

Bron: Installatiejournaal

shutterstock_105322154

Geïnteresseerd?

Neem contact op